De zes Schotse whisky regio’s : ontdek ze nu

De verschillende Schotse whisky regio's op het label van sampleflesjes

Van alle Schotse whisky regio’s is Speyside voor velen dé whiskystreek.

Maar ook The Highlands, The Lowlands, het turfeilandje Islay en het afgelegen Campbeltown spreken elk tot de verbeelding

 

 

De Schotse whisky regio’s : Inleiding

Als we het over whisky hebben, kunnen we Schotland ruwweg in 6 verschillende regio’s indelen:

  • Speyside
  • The Highlands
  • The Lowlands
  • Islay
  • The Islands
  • Campbeltown

 

De bekendere Schotse regio’s zoals The Highlands, Speyside en Islay zullen je misschien reeds bekend in de oren klinken.

Andere regio’s zoals Campbeltown, The Lowlands en The Islands zijn over ‘t algemeen wat minder gekend.

Zeker is dat elke streek wel zijn typische kenmerken heeft als het gaat over verschillende productiemethodes en smaken.

Juist daarom probeert een geoefend whiskydrinker dan ook steeds te raden over welke streek het gaat, als hij aan zijn glas ruikt.

Sommige Schotse regio’s zijn zo populair geworden dat er zelfs op maat gemaakte reizen worden georganiseerd, louter om plaatselijk de whisky te gaan proeven en ervaren.

De vele ambachtelijke, en dikwijls ook nog eens prachtig gelegen distilleerderijen in deze streken zijn steeds een bezoekje waard.

Een rondleiding gekoppeld aan een (kleine) tasting achteraf. Een uitgebreide whisky tasting ter plaatse kan natuurlijk ook, waarbij de distilleerderij in alle trots zijn producten aan de bezoekers toont.

En wij maar ruiken, proeven, én genieten… Heerlijk!

 

 

De verschillende Schotse whisky regio’s

‘The Highlands’ : het grootste whiskygebied van Schotland

De Schotse Hooglanden of Highlands is de grootste whisky regioDe Schotse Hooglanden of ‘The Highlands’ is zowel geografisch als productiegewijs de grootste regio van Schotland. Deze streek is verantwoordelijk voor ongeveer 25% van de totale Schotse whisky productie.

De whisky’s uit deze regio zijn zeer divers.

Zo lijken de malts van de centrale hooglanden op de Lowland whisky’s.

De meer noordelijke en westelijke hooglanden produceren meer ziltige malts door de invloed van de zee (op voorwaarde dat de rijping ter plaatse gebeurt, wat lang niet altijd het geval is).

Het is dan ook moeilijk om, door de grote omvang van deze Schotse whisky regio, er een bepaald smaakpatroon voor te bepalen.

Toch zijn deze drams uit de Schotse Hooglanden over het algemeen voller en zoeter dan de whisky elders in het land. Daarbij zijn ze dikwijls ook rokerig en turfrijk. En dus ook krachtig van smaak.

 

Bezienswaardigheden

Eén van de meest bezochte en tevens ook bekendste distilleerderijen in The Highlands is de Glenmorangie Distillery, gelegen in Tain. Hier wordt al sinds 1843 whisky geproduceerd. De distilleerderij is vooral gekend voor zijn grote copper stills, deze zijn hoger dan 5m en daarmee ook meteen de grootste van heel Schotland.

Een andere bekende bezienswaardigheid is de ‘Famous Grouse Experience’ in de Glenturret Distillery in Perthshire. Vanuit Glasgow en Edinburgh makkelijk te bereiken, is dit de oudste distilleerderij van Schotland en biedt een authentieke en vooral unieke ervaring aan liefhebbers.

De bezoekers kunnen het traditionele vakmanschap van dichtbij aanschouwen, en dit in het hart van Perthshire, waar de whisky al sinds 1775 wordt gemaakt. Met veel zorg wordt de Glenturret Malt geblend met andere granen en malt whisky’s, alvorens deze het label ‘The Famous Grouse’ mag dragen.

 

Alle distilleerderijen gelegen in de Schotse whisky regio Highlands (alfabetisch):

 Aberfeldy, Ardmore, Auchroisk, Balblair, Banff, Ben Nevis, Ben Wyvis (gesloten), Blair Athol, Brora (gesloten), Clynelish, Dalmore, Dalwhinnie, Deanston, Deveron, Edradour, Fettercairn, Glen Albyn (gesloten), Glen Garioch ,Glen Ord, Glencadam, Glenesk (gesloten), Glengoyne, Glenlochy (gesloten), Glenmorangie, Glen Mohr (gesloten), Glenturret, Glenury (gesloten) , Inchmurrin, Invergordon, Loch Lomond, Lochside (gesloten), North Port (gesloten), Oban, Old Pulteney, Royal Brackla, Royal Lochnagar, Speyburn, Stronachie, Teaninich, Tomatin, Tullibardine, Wolfburn.

 

‘The Lowlands’ : ook wel de gerstschuur van Schotland genoemd

De Schotse whisky regio Lowlands (of Laaglanden) van Schotland wordt ook wel de gerstschuur genoemd. Kenmerkend voor deze streek is ook het 3x distilleren van de spirit.Aan gerst geen gebrek in dit gebied.

Dit is het meest zuidelijke deel van Schotland en is uitstekend geschikt voor landbouw, in tegenstelling tot de woeste hooglanden, deze Schotse whisky regio wordt dan ook de ‘gerstschuur’ van Schotland genoemd.

Turf komen we (bijna) niet tegen in de Lowlands en dus ontbreekt deze smaak bijgevolg ook in deze whisky’s.

De malts die hier worden gemaakt zijn dan ook overwegend licht, droog en fruitig van smaak.

Soms worden de verfijnde Lowland whisky’s wel eens spottend ‘The Lowland Ladies’ of ‘Feminine Drams’ genoemd.

Heel wat distilleerderijen moesten, door de recessie, hun deuren sluiten tussen 1980 en 1990. Hierdoor waren er lange tijd slechts drie distilleerderijen operationeel in de Lowlands. Ondertussen gaat het terug heel wat beter met de whisky industrie (dat is zelfs nog een understatement) en recentelijk openden twee nieuwe distilleerderijen hun deuren.

Echter zijn het vooral blends die gemaakt worden in deze streek. Daarnaast wordt er dus, zoals eerder gezegd, geen turf gebruikt. Het is thans wel mogelijk een zeer turf rijke whisky te maken buiten regio’s zoals de Highlands of Islay. Dit zou men eventueel kunnen doen door elders geturfde gerst aan te kopen, en nadien zelf te distilleren om zo toch een turfsmaak te bekomen.

Een ander kenmerk van The Lowlands is dat de meeste distilleerderijen hun whisky 3 maal distilleren (naar het Ierse model) in plaats van 2 maal, zoals men in de rest van Schotland doet. Dit geeft de typische zachte smaak aan de whisky.

 

Meest bekende distilleerderijen

Bekende distilleerderijen uit de Lowlands zijn Auchentoshan en Bladnoch. Daarnaast zijn er tevens een aantal whisky’s die nog wel verkocht worden, dikwijls via onafhankelijke bottelaars (of ook Independents genoemd), maar niet meer in productie zijn. Litllemill is zo’n voorbeeld, waarvan je via verschillende onafhankelijke bottelaars, nog heerlijke whisky kan proeven.

Vanzelfsprekend komen en gaan distilleerderijen. In tegenstelling tot vandaag (vele distilleerderijen kunnen de productie haast niet bijhouden) waren er zowat 200 jaar geleden verschillende stokers die noodgedwongen hun deuren moesten sluiten. Zo zijn er dus in deze streek verschillende ‘closed distilleries’, waarvan enkele flessen natuurlijk zeer gegeerd zijn vandaag de dag.

 

Alle distilleerderijen gelegen in de Schotse whisky regio Lowlands (alfabetisch) :

 Auchentoshan, Bladnoch, Cameron Bridge, Glenkinchie, Inverleven (gesloten), Ladyburn (gesloten), Littlemill (gesloten), North British, Port Dundas, Rosebank (gesloten), St. Magdalene (gesloten).

 

‘Speyside’ : het kloppende hart van de whisky

De Schotse whisky regio Speyside is bij whiskyliefhebbers heel populair. Hier de ambachtelijke distilleerderij Strathisla met zijn pagode daken.Voor veel whiskyliefhebbers is Speyside de bakermat van de whisky. De regio is vernoemd naar de rivier die hier doorloopt.

Meer dan 50 distilleerderijen zijn gegroepeerd in deze streek.

Dat is zowat de helft van het totale aantal producerende distilleerderijen op dit moment. En dat op een relatief kleine oppervlakte.

Je kan hier zelfs een heuse ‘Malt Whisky Trail’ doen. Je kan op deze trail 8 verschillende stokers bezoeken.

 

Bezienswaardigheden

Enkele mooie voorbeelden om te bezoeken :

  • De wereldbekende distilleerderijen van The Glenlivet en Glenfiddich.
  • De kleinste van heel Speyside, de Benromach Distillery.
  • De in Keith gelegen distilleerderij van Strathisla is de oudste die nog altijd whisky produceert. Deze distilleerderij, met zijn prachtige pagodedaken, is al actief sinds 1786.
  • Andere interessante distilleerderijen zijn Glenfarclas en The Macallan.
  • En zeker niet te vergeten, Glen Moray : een authentieke distilleerderij en typisch voor Speyside, gelegen aan de oevers van de Lossie.

Je merkt het al : Speyside is een zeer bekende Schotse whisky regio. Dit is dan ook te verklaren door de ideale omstandigheden voor een perfecte rijping. Denk hierbij aan het klimaat, maar ook aan de kwaliteit van het water en de nabijheid van gerst en turfgronden (hoewel deze laatste beperkt aanwezig is).

Qua smaak balanceren deze whisky’s tussen de lichtere Lowland whisky’s en de vollere Highland whisky’s. Ze zijn dus vrij zacht en zoet met dikwijls mout als herkenningspunt.

Toen whisky aan het einde van de 19de eeuw begon te ‘boomen’, ontwikkelde Speyside zich tot een ideale productieplek voor whisky’s. De zachte, subtiele smaak van de vele Speyside malts viel zowat overal in goede aarde. ‘Speysiders’ werden in alle uithoeken van het Britse rijk dan ook gedronken door menig ‘gentleman’.

Een groot evenement in Speyside elk jaar is het ‘Spirit of Speyside Whisky Festival’.  Dit drukbezocht en gezellig festival is een waar festijn voor de echte whiskyliefhebber. Zeker een bezoek waard!

 

Alle distilleerderijen gelegen in de Schotse whisky regio Speyside: (alfabetisch)

 Aberlour, Allt-á-Bhainne, anCnoc, Aultmore, Banff (gesloten), Balmenach, Balvenie, BenRiach, Benrinnes ,Benromach, Caperdonich, Cardhu, Coleburn (gesloten), Convalmore (gesloten), Cragganmore, Craigellachie, Dailuaine, Dallas Dhu (gesloten), Glen Elgin, Glen Grant, Glen Keith, Glen Moray ,Glen Spey, Glenallachie ,Glenburgie, Glendronach, Glendullan, Glenfarclas, Glenfiddich, Glenglassaugh ,Glenlivet, Glenlossie, Glenrothes, Glentauchers, Imperial (gesloten), Inchgower, Knockando, Linkwood, Longmorn, Macallan, Macduff, Mannochmore, Millburn, Miltonduff, Mortlach, Pittyvaich (gesloten), Singleton, Speyside, Strathisla, Strathmill ,Tamdhu, Tamnavulin ,Tomintoul, Tormore.

 

‘Islay’ : ruwe landschappen, pure whisky

De Schotse distilleerderij Bowmore, en gelegen op het woeste eiland Islay, is samen met Speyside misschien wel de meest bekende Schotse regio's en staat bekend om zijn whisky's met turfsmaak.

Voor de westkust van Schotland, op het eiland Islay (spreek uit: Aj-lah), wordt ook whisky geproduceerd.  Hier worden de alom bekende turf  whisky’s gemaakt.

De industrie op dit eiland is nu al jaren aan het ‘boomen’ en de distilleerderijen kunnen amper aan de wereldwijde vraag voldoen.

De religieuze bewoners van Islay houden zich al jaren lang voornamelijk bezig met het produceren van whisky.

Dit eiland, één van de eilanden van de Binnen-Hebriden, is dan ook met zijn grote productiviteit een belangrijke pijler voor de Schotse economie.

Het eiland zelf is dunbevolkt (slechts zo’n 3000 mensen wonen hier) vergezeld van hun stokerijen middenin de ruwe landschappen van het natuurrijke Islay.

 

Turf : daar draait het om op dit eiland

Turf is door de eeuwen heen steeds de enige brandstof geweest op dit westelijke eiland, dat is ook de reden waarom de turfsmaak (of ‘peat’)  overheerst in deze malts. De whisky’s zijn vol en zeer rokerig van smaak (echter Bruichladdich en Bunnahabhain stoken niet altijd met turf).

Deze ‘peat’ heeft nochtans niet dezelfde smaak als elders in Schotland. Velen spreken van een medicinale smaak. Dit komt door de invloeden van de zee, die smaken zoals jodium, zeewier en zout met zich meebrengt. Vooral bij Laphroaig en Ardbeg valt deze invloed beslist op.

 

Vele interessante distilleerderijen

Natuurlijk is niet elke distilleerderij op het eiland identiek, ook in de ‘peated’ versies van whisky is immers veel verscheidenheid. Bowmore bijv. produceert over het algemeen whisky’s die erg uitgebalanceerd zijn en zij gebruiken turf met mate. Voor het rijpingsproces hanteren ze voornamelijk Sherryvaten.

De jongste distilleerder van het eiland, Kilchoman, die pas sinds 2005 whisky’s produceert, heeft minder overeenkomsten met de andere distilleerderijen. Deze distilleerderij is dan ook de enige die niet bij de zee ligt.

Port Ellen is altijd een belangrijke haven geweest op Islay. Zo’n 5 kilometer ten oosten hiervan ligt nog een interessante distilleerderij. Eentje die reeds actief is sinds 1815.  We hebben het over Ardbeg.  De naam komt van het Gaelische woord ‘Àrd Beag’, wat ‘kleine baai’ betekent.

Gedurende de jaren ‘80 lag de productie tijdelijk stil. Om slechts twee pot stills te hebben (capaciteit van 1.250.000 liter) heeft de distilleerderij de dag van vandaag een erg hoge productiviteit. Tegenwoordig is de distilleerderij in handen van Glenmorangie en produceert whisky’s die ondertussen erg bekend zijn. Onder meer de Ardbeg 10 of de Ardbeg Uigeadail zijn zeer populair.

 

Het whiskyfestival Fèis Ìle

Misschien wel hét bekendste whisky festival van Schotland vindt hier ook elk jaar plaats. Tegen het einde van mei wordt het ‘Festival of Malt and Music’, ook wel ‘Fèis Ìle’ georganiseerd. U kan zich hier uitleven met alles wat met proeverijen, evenementen, concerten en lokale folklore te maken heeft. Ook de distilleerderijen op het eiland brengen dikwijls een speciale botteling uit, ter ere van het festival.

 

Alle distilleerderijen gelegen in de Schotse whisky regio Islay (alfabetisch):

Ardbeg, Bowmore, Bruichladdich, Bunnahabhain ,Caol Ila, Finlaggan, Ileach, Kilchoman, Lagavulin, Laphroaig, Lochindaal (gesloten), Port Askaig, Port Ellen (gesloten).

 

‘Campbeltown’ : voormalig whisky hoofdstad van de wereld

Foto van de meest afgelegen Schotse regio's : Campbeltown,bekend van distilleerderijen zoals Springbank, Glengyle en Glen ScotiaHet kleine schiereiland in het westen van Schotland, nabij Islay en als goede buur van de Highlands, noemt Campbeltown.

In deze Schotse whisky regio stonden ooit maar liefst 28 distilleerderijen en mocht het zelfs de titel ‘whisky hoofdstad van de wereld’ claimen. Maar doordat hun locatie zo afgelegen was, was het moeilijk om bepaalde grondstoffen aangeleverd te krijgen, en zodoende kregen velen het er hard te verduren.

Vandaag zijn er nog maar 3 stokers actief : Springbank, Glen Scotia en Glengyle (die gesloten werd in 1925 en pas in 2004 de productie hervatte).

De smaak van mout en zoete tonen in combinatie met gerst die door (aangeleverde) turf gerookt wordt,  is zowat hun handelsmerk.

Heb je nog nooit een geturfde whisky geprobeerd, dan is het ideaal om eens een dram van Campbeltown te proberen.

 

Bewogen tijden

De productie op dit schiereiland is ondertussen flink geslonken, de meeste distilleerderijen zijn niet langer actief.

Volgens whiskykenners is de sluiting van veel distilleerderijen uit dit deel van het land te wijten aan het feit dat hun focus te zeer lag op kwantiteit dan op kwaliteit.

Zoals eerder gezegd: ook de aanvoer van basisingrediënten was geen senicure. En de grote depressies in o.a. de Verenigde Staten aan het einde van de 19de eeuw en de jaren 30, hebben er natuurlijk ook geen goed aan gedaan.

 

Een veelbelovende toekomst

Op dit moment zijn er slechts nog enkele distilleerderijen die whisky produceren in Campbeltown.

Deze 3 distilleerderijen zijn wel bij velen bekend: Springbank, Glengyle en Glen Scotia.  Waarvan de eerste zowat de meest bekende is.

Deze distilleerderij produceert uiteraard de zeer goede Springbank (licht geturfd), de heerlijke Longrow (zwaarder geturfd) en tenslotte de Hazelburn (niet geturfd).

Onlangs is de Glengyle distilleerderij heropend door het bedrijf ‘J&A Mitchell and Co Ltd’, die tevens de Springbank distilleerderij in hun bezit hebben. Zij produceren tegenwoordig de Kilkerran, waarvan de al zeer goede ‘Work In Progress’ reeks uiteindelijk een uitstekende whisky heeft opgeleverd nl. de 12-jarige.

Eerder verloor Campbeltown haar status als erkende regio, mede door de afname in het aantal distilleerderijen. Niettemin heeft het deze status opnieuw verkregen van de Scotch Whisky Association.

 

Alle distilleerderijen gelegen in de Schotse regio Campbeltown (alfabetisch):

Glen Scotia, Glengyle (Kilkerran), Springbank (met ook Hazelburn en Longrow).

 

‘The Islands’ : landschappen en whisky, beiden beïnvloed door de zee

Het eiland Arran in Schotland behoort tot regio IslandsLast but certainly not least… The Islands.

Eigenlijk is dit niet echt een regio, maar een verzameling van de distilleerderijen van alle eilanden van Schotland, behalve het eiland Islay. ‘The Islands’ worden ook wel eens bij de regio ‘The Highlands’ samengevoegd.

In totaal heeft Schotland meer dan 790 eilanden.

Dit zijn onder andere Noordelijke eilanden zoals Orkney (met bijv. Highland Park en Scapa).

En de Westelijke eilanden zoals Mull waar de distilleerderij van Tobermory ligt. Zij maken een niet geturfde whisky : de Tobermory, en een turf variant : de Ledaig.

Een andere bekende whisky uit deze regio is de Jura 10, van de gelijknamige distilleerderij. Gelegen op een prachtige afgelegen stukje op het moeilijk bereikbare eiland van Jura.

En ook het eiland Arran mogen we zeker niet vergeten. Deze relatief jonge distilleerderij (nog maar sinds 1994) die in Lochranza gelegen is, maakt nu reeds uitstekende producten. Deze worden ondanks hun nog jonge leeftijd, meer en meer geprezen in de whisky wereld.

 

En dan heb je nog het eiland Skye.

Sinds er een brug gelegd is van het vasteland naar Skye, is dit zeer mooi stukje natuur veel toegankelijker geworden voor de bevolking, én voor de toeristen. Het eiland Skye met Talisker als enige distilleerderij, is dus zeker een bezoekje waard. Al was het enkel maar om deze schitterende Single Malt te kunnen proeven.

De meeste van de Single Malts die op deze eilanden worden gestookt, hebben een licht rokerig karakter. Daarenboven heeft de zee sinds jaar en dag een grote rol gespeeld in de smaakbelevenis van deze complexe malts.

Dit uit zich in de slogan van Talisker : ‘Made by the sea’.

 

Alle distilleerderijen gelegen in de Schotse whisky regio Islands (alfabetisch):

Arran, Highland Park, Jura, Scapa, Talisker, Tobermory

 

Tot slot

De hoge kwaliteitsnormen samen met de strenge eisen die gesteld worden aan Schotse whisky, zorgen ervoor dat je steeds een top product kunt ruiken, proeven en ervaren.

Van de grillige rotskusten van de Schotse eilanden en de uitgestrekte wandelgebieden van de Schotse Highlands.

Tot aan de prachtige historische steden Edinburgh, Aberdeen, Inverness en Glasgow.

Daarenboven nog middeleeuwse kastelen, ambachtelijke distilleerderijen én heerlijke whisky!

Slàint’ oftwel ‘gezondheid’

Sending
User Review
0 (0 votes)

Related post

Leave a Comment

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.