Onafhankelijke Bottelaars of Independents

Onafhankelijke bottelaar Cadenhead,met de release Glenrothes 20 voor zijn 175ste verjaardag

Wie zijn deze onafhankelijke bottelaars? Wat doen ze?

En vooral, wat maakt ze zo interessant?

Inleiding

Voor de meeste whisky liefhebbers bieden officiële bottelingen min of meer een zekerheid : je weet waar een bepaalde distilleerderij voor staat, dus je weet wat je koopt en wat je kan verwachten.

De meeste ervaren drinkers kennen dan ook de officiële bottelingen heel goed, en al zeker als het om hun favoriete distilleerderijen gaat.  De grote merken, denk aan Ardbeg, Lagavulin, Bruichladdich, enzovoort, brengen regelmatig nieuwe (officiële) bottelingen uit.  

Omdat zij zoveel bottelingen hebben, ga je ze ook niet makkelijk terugvinden onder de Independents. Maar van andere distilleerderijen is er soms maar weinig officieels te vinden. Denk hierbij aan Clynelish, Linkwood, Strathisla of Inchgower. Zij zijn dan weer actiever in de wereld van de Independents.

Nu, wil je je horizon eens verruimen en wat dieper graven in de whisky wereld, of hebben de officiële bottelingen geen geheimen meer voor jou? Dan wordt het hoog tijd om de wereld van de onafhankelijke bottelaars te verkennen.

Lees dan ook zeker verder als je alles te weten wil komen over deze bottelaars.

Wat zijn nu juist die onafhankelijke bottelaars?

Onafhankelijke bottelaars (ook IB’s of Independents genoemd) zijn vaak kleine of tegenwoordig ook grotere bedrijven die vaten  whisky uitselecteren bij een distilleerderij, vervolgens bottelen en onder hun eigen label op de markt brengen.

Ze laten de whisky in deze vaten verder rijpen, gieten ze over naar andere vaten, of ze kunnen de whisky ook onmiddellijk bottelen. De meer bekende onafhankelijke bottelaars hebben tegenwoordig zelfs hun eigen warehouse waarin ze hun vaten verder laten rijpen.

Deze zwarte fles met gouden versiering is The Flaming Heart van de Compass Box

Komen deze flessen op de markt, dan is dit onder hun eigen naam en label.

Een aantal bekende Independents zijn Gordon & MacPhail, Cadenhead, Signatory en Douglas Laing.

Verder heb je ook nog : The Ultimate (VanWees), Speciality Drinks (met oa hun reeksen van Elements of Islay), Adelphi,  Flora&Fauna, A.D. Rattray, Ian Macleod, Hunter Laing, Jack Wieber, Murray McDavid, Blackadder, en zoveel meer…

Dan heb je nog Compass Box wat dan weer een wat specialleke is. Om het eenvoudig uit te leggen maken zij, onder leiding van John Glaser, blends van Single Malt Whisky. Dit wordt dan een blended malt of vatted malt genoemd.

Maar zij kunnen ook als zodanig als een Independent beschouwd worden.

Ze staan bekend om hun zachte, toegankelijke maar heerlijk complexe blended malts.

Kijk in onze Whisky Sample Shop om staaltjes van Compass Box te kunnen proeven.

Belgische bottelaars

Er zijn zelfs enkele Belgische bottelaars actief, en ook zij mistaan niet in het wereldje. Zelfs integendeel, de laatste jaren zijn er enkele zeer goede bottelingen uit voortgekomen. Belgische Independents zoals Beacon Spirits, Liquid Art, The Whisky Mercenary, Brachadair, etc… doen het zeer goed.

Van elk van deze Belgische bottelaars hebben wij trouwens minstens 1 botteling om te proeven.

En geloof me vrij, hier zitten regelmatig echte pareltjes tussen. Het grote verschil is dat deze distilleerderijen gewoon minder in de spotlight staan. Maar deze moeten dikwijls zeker niet onderdoen voor officiële bottelingen, integendeel!

Hieronder 8 goede redenen om voor een onafhankelijke bottelaar te kiezen:

1. Unieke kansen

Veel distilleerderijen maken voornamelijk whisky om in blends te verwerken. Hun whisky is dan slechts één deel van vele delen, die in een bepaalde blend wordt verwerkt. De keuze om hun eindproduct te verwerken in blends heeft niets met kwaliteit te maken : het is dikwijls gewoonweg commercieel interessanter voor de distilleerderij zelf.

Immers bij de verkoop van een groot deel van hun productie is de distilleerderij al zeker van hun inkomsten. Zij worden betaald (via dikwijls een op voorhand vastgelegd contract) door het bedrijf die de blend gaat samenstellen. Denk hierbij aan bekende bedrijven zoals Chivas Regal, Johnny Walker, J&B, etc…

Het overige deel van de whiskyproductie wordt dan voorbehouden voor de onafhankelijke bottelaar. De distilleerderij steekt deze op verschillende vaten, de Independent komt deze vervolgens uitselecteren, waar hij dan ‘zijn eigen ding’ mee kan doen

Neem nu de distilleerderij Clynelish (het vroegere Brora). De whisky die zij maken, verdwijnt normaal gezien voor 95% in de blends van Johnny Walker.

Independents staan de dag van vandaag te popelen om vaten van deze distilleerderij op te kopen, wat dan ook steeds resulteert in steevast schitterende bottelingen.

Ledaig (Tobermory distillery) is een ander mooi voorbeeld : veel officiële bottelingen hebben ze niet, maar via de IB’s scheren zij hoge toppen.

Dus denk er eens over na : zonder het bestaan van Independents zou je zo’n whisky echter nooit kunnen proeven.

2. Closed en Undisclosed distilleries

Het gebeurt ook wel eens dat de IB’s het wat geheimzinniger houden en (bijna) niets over de oorsprong kunnen of zelfs mogen vertellen. Bij deze bottelingen blijft de distilleerderij onbekend. Een ‘undisclosed distillery’ noemt dat dan.

Meestal krijgt deze fles dan een compleet andere naam, bijv. vernoemd naar een plaatsje in de buurt. Voor ons natuurlijk des te leuker om de oorsprong te achterhalen.

En dan zeker niet te vergeten: de gesloten distilleerderijen (de zogenaamde ‘closed distilleries’) zoals Port Ellen, Imperial, Rosebank, Littlemill, etc… Deze distilleerderijen produceren de dag van vandaag om uiteenlopende redenen geen whisky meer. Dikwijls ooit gesloten wegen financiële problemen, of zelfs afgebrand. Maar ook deze bottelingen komen bij Independents regelmatig aan bod. 

Dit zijn vaten die, ondanks het sluiten van de distilleerderij,  nog zijn geselecteerd door onafhankelijke bottelaars en nog ergens liggen te rijpen, klaar om gebotteld te worden.

Hier mogen we de IB’s zeer dankbaar voor zijn, anders zouden we nooit de kans krijgen om van deze distilleerderijen een whisky te kunnen proeven. Helaas zijn veel van deze bottelingen ondertussen zeer gegeerd, en daarmee ook zeer duur geworden.

3. Single Cask : een privilege

Consistentie is altijd belangrijk, maar zeker in de whisky wereld. Een klant is namelijk op zoek naar een bepaald smaakpatroon. Koopt hij bijv. een Talisker 10 in de winkel (een officiele botteling dus) dan wil de klant ook dat die whisky smaakt naar een Talisker 10.

Een reeks flessen van Independents of onafhankelijke bottelaars.

Zo worden veel vaten bij elkaar gemengd, om batch na batch dezelfde smaak te realiseren. Hier is uiteraard niets mis mee. Elke 10-jarige Talisker die je in de winkel koopt zal identiek dezelfde smaak hebben. Dus de klant weet perfect wat hij krijgt, en dat verwacht hij ook.

Maar stel nu dat ik je zeg dat onafhankelijke bottelaars zeer vaak uit één enkel vat bottelen (een ‘single cask’ noemt dat dan). En als je weet dat ieder vat uniek en anders is (er zijn nooit twee dezelfde vaten).

Dat zou toch ook zeer interessant zijn, niet?!

Dat wil dan zeggen dat de whisky die uit dat vat komt, een unieke smaak heeft. Één vat levert, afhankelijk van de grootte, gemiddeld 200-700 flessen op.

Kun je je dan ook inbeelden dat er soms een ware stormloop is op flessen die door een bepaalde Independent gebotteld zijn en uit 1 bepaald vat komen, juist omdat deze zo’n specifieke smaak heeft ?!

De zoektocht kan beginnen. Leuk hé!

 

4. Geen koude filtering

Als je whisky bottelt op een alcoholpercentage dat lager is dan 46 procent dan kan deze, dikwijls bij toevoeging van wat water, vertroebelen.

Om dit te vermijden wordt er door sommige distilleerderijen gebruik gemaakt van een bepaalde techniek, nl. koude filtratie (ook ‘chill filtering’ genoemd). Deze techniek wordt puur gebruikt om esthetische redenen en zorgt ervoor dat de whisky niet vertroebelt.

Helaas is hier ook 1 groot nadeel aan verbonden : vetzuren, eiwitten en esters worden hierdoor uit de whisky gefilterd, die daarmee een deel van zijn smaakcomponenten verliest.

Onafhankelijke bottelaars zweren deze techniek af, en doen vrijwel nooit aan koude filtratie.

Dikwijls staat er dan ook op de fles vermeld : ‘non chill filtered’.

 

5. Bijkleuren is ‘not done’

Whisky verkrijgt haar kleur op een natuurlijke manier van het vat. Door de jarenlange vatrijping ontwikkelt zich een kleur die helaas voor de producent (de distilleerderij dus) moeilijk te voorspellen is.

Om ervoor te zorgen dat hun whisky jaar na jaar dezelfde kleur heeft, doen sommige producenten aan karamel kleuring (E150). Omdat het zo’n zoet goedje is, kan de kleinste toevoeging al een effect hebben op de smaak van de whisky. En dat willen we natuurlijk niet.

En is het nu net niet de natuurlijke kleur die je zoveel kan vertellen over een whisky? Hoe actief was het Sherry vat? Welke type vat is hier gebruikt? Hoeveel jaren zou de whisky op het vat hebben gelegen? Toch allemaal zonde als je hier het raden naar hebt.

Je raadt het al: onafhankelijke bottelaars gebruiken bijna nooit karamel kleuring om hun whisky bij te kleuren.

6. Puur en op vatsterkte

In vele gevallen brengen Independents hun bottelingen op vatsterkte uit. Dit wil zeggen dat ze niet ‘versneden’ zijn, in tegenstelling tot vele officiële bottelingen.

Bij het uitbrengen van een officiële botteling bepaalt de distilleerderij in vele gevallen in hoeverre de whisky versneden moet worden (meestal van vatsterkte naar een 43% of 46%). Dit doen ze om ervoor te zorgen dat (naar hun mening) de aroma’s het best tot hun recht komen op dat bepaald alc%.

Hier is op zich niets mis mee. De whisky wordt wat toegankelijker en inderdaad : 46% is voor de meeste whisky’s een zeer mooi alcoholpercentage.

Maar ergens is het ook spijtig. Moest deze whisky op vatsterkte blijven (en zo ook verkocht worden), zoals de meeste Independents dit doen, dan zou je zelf nog de keuze hebben : drink ik mijn dram puur of met wat water?

Dit geeft de whisky telkens als je hem drinkt een andere dimensie en zorgt er ook voor dat er iedere keer andere aroma’s vrijkomen.

7. Een strenge selectie van de vaten

Cruciaal is het uitkiezen van de beste whiskyvaten door de IB (ook afhankelijk van hun eigen voorkeuren) wat uiteraard een zeer selectief proces is. Zoals eerder gezegd heeft de onafhankelijke bottelaar nu de keuze : de vaten verder laten rijpen, overgieten naar andere vaten, of ze kunnen de whisky ook onmiddellijk bottelen. De timing van het bottelen naar de fles is hier eveneens zeer belangrijk. Deze moet perfect juist zijn.

Maar er zijn ook distilleerderijen die enkel en alleen produceren voor dezeIndependents. En geloof me vrij als ik zeg dat de kwaliteitseisen steeds zeer hoog liggen. Als een vat whisky van de distilleerderij niet voldoet aan de smaak en kwaliteitseisen dan wordt dit vat simpelweg niet gebruikt door de Independent.

De IB zet immers ook zijn eigen naam op het spel.

8. Het is weer eens wat anders

The Glenlivet staat niet meteen bekend om haar op Sherry vaten gerijpte whisky.

Een 12 jaar oude Springbank uit de Schotse whiskyregio Campbeltown.Zou je dat toch een keer willen proberen? Geen probleem.

Independent Douglas Laing doet zo zijn eigen ding met The Glenlivet, en je kan wel eens enorm verrast worden door het resultaat.

Springbank al zo vaak gedronken?  A.D. Rattray maakt er gewoon een atypische Springbank van.

Een distilleerderij streeft via haar officiële bottelingen altijd een bepaald smaakprofiel na, daar hebben we het al over gehad. Maar Independents hebben daar gelukkig lak aan.

Als een whisky goed is, is die goed. Zo simpel is het.

Het maakt niet uit als het eindproduct dan bijv. een niet karakteristieke Caol Ila wordt.

Dat maakt het net zo interessant én vernieuwend!

Tot slot

Versta ons niet verkeerd. Officiele bottelingen zijn heus niet mis. Integendeel, er zitten een hoop pareltjes tussen.

Maar als je al wat whisky geproefd hebt in je leven, komt er een moment dat je de officiele bottelingen wel wat hebt gehad. Juist omdat je ongeveer weet hoe ze gaan smaken. Dit maakt het nogal saai (hoewel er tegenwoordig wel enorm veel bottelingen uitkomen). Daarom zijn juist de onafhankelijke bottelaars zo interessant.

Je zou altijd een Independent eerst moeten kunnen proeven, voordat je tot de aankoop overgaat. Ook al lijkt het soms een uitgemaakte zaak, dit kan soms helaas een tegenvaller worden. En dan heb je juist een hele (misschien ook nog een dure) fles aangeschaft.

Anderzijds kunnen bepaalde, onbekendere distilleerderijen wel eens heel verrassend uit de hoek komen. Niets is nog hetzelfde, en je bent van niets meer zeker.

Dit maakt de wereld van onafhankelijke bottelaars juist zo leuk!

Het verschil tussen een goede en een heel goede fles kan soms in een detail zitten : een ander vatnummer of batch, of een andere botteldatum, terwijl het voor de rest echt wel dezelfde whisky lijkt.

Maar uiteindelijk draait alles om het het ruiken en proeven. Whisky kunnen ervaren, op verschillende manieren. Je gaat merken dat whisky dankzij de onafhankelijke bottelaars, een andere dimensie krijgt. 

Eenmaal je in de wereld van Independents geproefd hebt, is er geen houden meer aan. Ze geven je immers oneindige mogelijkheden…

Afkortingen Onafhankelijke bottelaars en bottelseries

AC: Alambic Classique

ADE: Adelphi

AM: Asta Morris

ANHA: Anam na h-Alba

Arc: Archives

BA: Blackadder

BBR: Berrys Bros. & Rudd (ook BR of BB&R)

Bd: The Bonding Dram

BOS: Berry’s Own Selection

CAD: Cadenhead

CB: Compass Box

CC: Coopers’s Choice

CC : Connaisseurs Choice (Gordon & Macphail)

CHIEF: Chieftain’s

CM: Càrn Mòr, Morrison & Mackay

CWC: Creative Whisky Company

CWL: Chester Whisky & Liqueur Company

DD: Daily Dram

DE: Dun Eideann

DE: Classic Malts Distillers’ Edition

DL: Douglas Laing

DR: Dewar Rattray

DT: Duncan Taylor

EL: Eiling Lim

FC: First Cask by W.I.N.

FF: Flora & Fauna (Diageo)

G&M: Gordon & Macphail

HB: Hart Brothers

JW: Jack Wieber

JWWW: Jack Wiebers Whisky World

KiW: Kintra Whisky

LMDW: La Maison du Whisky

LS: Liquid Sun

MBa: Maltbarn

MoS: Malts of Scotland

OMC: Old Malt Cask

PL: Peerless Collection

PRO: Provenance

RM: Rare Malts

Sa: Samaroli

SCO: Scott’s Selection

SIG: Signatory

SMoS: Single Malts of Scotland (ook SMS)

SMWS: Scotch Malt Whisky Society

SS: Silver Seal

SV: Signatory Vintage

TAA: The Auld Alliance

TB: The Bottlers

TI: Thosop Import

TWA: The Whisky Agency

TWE: The Whisky Exchange

TWF: The Whisky Fair

TWM: The Whisky Mercenary

TWm: The Whiskyman

VCWC: Van Compernolle Whisky Club

vW: van Wees (The Ultimate)

W-F: Whisky-Fässle

W&M: Wilson & Morgan

WD: Whisky Doris

WIN: Whisky Import Nederland

Wy: Wemyss Malts (ook WM)

Related post

Leave a Comment

Your email address will not be published.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.